fbpx

Een deken op tijdens het uitstappen? Denk even na!

Door Anneke van Engelen

Je hebt een fijne training of wedstrijd achter de rug. De zware inspanning is geleverd en je bent toegekomen aan het laatste deel: het uitstappen van het paard. Vraagje aan jou. Wat is het doel van uitstappen?

Paard op adem laten komen, temperatuur laten zakken, paard droog stappen enz…

Binnenkort hebben we Carolien Munsters weer in ’t Ruitercafé. Tijdens een eerdere editie deelde zij een interessant verhaal met ons. Een inzicht wat ik jou niet wil onthouden en je hopelijk na laat denken over de volgende keer dat je uit gaat stappen.

Eerst een aantal feitjes.

Een paard is geen mens. Wij zijn makkelijk geneigd om te denken dat als wij het koud hebben, ons paard het ook wel koud zal hebben. Of als wij moe zijn, dan zal het paard ook wel moe zijn.

Er zitten echter grote verschillen in de fysiologie van mens en paard. Zo kan het hart van een paard in rust 40 liter bloed rondpompen, dat van een mens 5 liter. Bij inspanning loopt dit bij een paard op naar 300 liter, oftewel 6 cementkuipen! Bij een mens wordt dit hoogstens 30 liter.

Kijk ook eens even naar de volgende tabel:

Paard in rust Top inspanning paard Mens in rust Top inspanning mens
Hartslag (bpm)
28 – 40
204 – 240
60 – 100
226 minus leeftijd
Ademhaling per minuut
8 tot 12
120 – 150
12 tot 15
35 – 42
Liter lucht door longen p/m
40 tot 60
> 1500
7 tot 10
110 – 130

Behoorlijke verschillen dus waarin het paard het in alle opzichten wint van de mens. Een mens kan echter veel beter omgaan met hoge temperaturen. Hier hebben paarden het erg moeilijk mee. Bij mens en paard is de normale temperatuur gelijk (rond de 37,5 graden) en deze moet bij beiden onder de 41 graden blijven om geen onherstelbare schade op te lopen. Komt de temperatuur hierboven, dan beginnen de eiwitten in het lichaam te stollen en dit is onomkeerbaar. (Denk aan het bakken van een ei) Spieren, pezen en heel veel andere lichaamsstoffen bestaan uit eiwitten.

“Denk ook aan de temperatuur van de benen onder beenbeschermers!”

Hou het eiwitverhaal even in je achterhoofd, want hier komt het belangrijkste verschil tussen mens en paard. Een paard is ongeveer 6x zwaarder dan een mens, maar het huidoppervlakte is maar 2,5 keer groter dan dat van ons. Bovendien heeft een paard veel meer spieren. Overtollige warmte raken we vooral kwijt via de huid. Paarden hebben het dus een stuk moeilijker met afkoelen.

Een voordeel daarentegen is dat een paard veel beter tegen de kou kan en zijn warmte veel langer vast kan houden dan mensen. Onze thermo neutrale zone ligt tussen de 20 en 25 graden, die van een paard tussen de -5 en 10 graden.

Paard warmte vasthouden

Als wij paarden gaan trainen met de menselijke fysiologie als basis, gaat het dus fout bij de cooling down. Leg bij het uitstappen geen deken op! Ja maar hij is geschoren… Nee ook dan even wachten met het opleggen van een deken. Een paard moet uit kunnen zweten en af kunnen koelen. En nee, hij krijgt het niet koud (natuurlijk moet je tocht ten alle tijde vermijden).

Ja maar als ik een fleece of wollen deken opleg, is ie naar een uurtje toch droog? Ja dat klopt, maar een paard blijft wel warm. Met als gevolg dat uren later je paard opnieuw kletsnat in de stal ziet staan. Hoe langer hij warm blijft, hoe langer het duurt voordat de spieren kunnen herstellen. En hoe stijver hij de volgende dag zal zijn.

Het is achterhaald dat je paarden na een inspanning lekker warm moet houden. Wat doen we graag? Het paard na de training afspuiten of wassen met warm water en daarna op laten drogen onder het solarium.

Niet doen! Uit onderzoek is gebleken dat het beter is om de spieren zo goed mogelijk af te laten koelen om eiwitschade te beperken. Buiten uitdraven en uitstappen is dus een veel betere optie. En ja, dat kan wat langer duren dan die gebruikelijke 5 minuten uitstappen.

Hoe kom je erachter of dat een paard het nog warm heeft? Voel met je hand op verschillende plaatsen op het paard. Is het nog warmer dan je hand, dan is ie nog aan het afkoelen en zul je dus nog wat langer moeten stappen of wachten met een deken.

Was dit nieuwe informatie voor jou of ben je hier al bewust mee bezig? Voor mij was het in ieder geval een behoorlijke eyeopener 😉 Want ook ik gooide makkelijk een dekentje op met het uitstappen.

De informatie uit dit artikel is afkomstig van Carolien Munsters (MSc, PhD). Ze is gepromoveerd in de sportfysiologie van het paard aan de faculteit Diergeneeskunde (Equine Sciences), Utrecht Universiteit. Momenteel werkt ze in haar eigen bedrijf Moxie Sport Analysis & Coaching. Verder is ze nog werkzaam als onderzoeker bij de faculteit Diergeneeskunde en als embedded scientist in de paardensport (NOC*NSF).  (Bron: www.moxisport.nl)

Vond je deze blog interessant? Deel hem dan!

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Sluit Menu