fbpx

Het nut van de amygdala

Door Anneke van Engelen

Bekend verhaal: dressuurtraining in de bak, een rondje in draf op de linkerhand.

En….

Een paard die ineens 180 graden omdraait. Heel fijn…

Ik ben het inmiddels van mijn merrie gewend. We zijn heerlijk aan het rijden, in de bak, het bos of zelfs een wedstrijd. En ineens draait mevrouw 180 graden om.

Een vluchtreactie.

“Het zoeken naar het ‘waarom‘ ze dit doet, heb ik inmiddels opgegeven, maar het gaf me wel een reden om eens op zoek te gaan naar de oorzaak van een dergelijke vluchtreactie.”

Tijdens een eerder Ruitercafé met Janina van der Drift gaf ze een korte beschrijving van de hersenen van het paard. Hier worden bepaalde waarnemingen gekoppeld aan bepaalde emoties en op basis daarvan neemt het paard beslissingen. Een onderdeel hiervan is de ‘amygdala’.

De amygd… Wat??

Paarden hebben de grootste amygdala van alle zoogdieren. Het is een subcorticale structuur die onderdeel is van het limbisch systeem van de hersenen. In het Nederlands: 

Subcorticaal: onder de hersenschors gelegen;

Limbisch systeem: het gedeelte van de hersenen dat betrokken is bij emoties, geheugen, leren, motivatie, herinneringen en seksueel gedrag.

De amygdala is dus betrokken bij het ervaren, verwerken en aansturen van verschillende emoties. De emotie die echter het meest in verband wordt gebracht met de amygdala bij het paard is angst, een aangeboren emotie. De hersenen zijn geprogrammeerd om te overleven en daarom is angst de belangrijkste emotie voor het paard.

Is dat ding daarom zo groot?”

Ja. Dit ding behoedt het paard namelijk voor fatale vergissingen en stelt het in staat om ons gedrag zo perfect te lezen. Denk hierbij aan onze lichaamstaal, tekenen van spanning en de kleinste bewegingen zoals het knipperen met onze ogen.

Deze grootste emotie, angst, zorgt er echter ook voor dat het paard angstige dingen heel goed onthoud. Paarden zijn visuele denkers. Ze denken in plaatjes en niet in woorden. Het is veel enger als je je angst in beelden ziet. Daarom hebben paarden meer angsten en zien ze een blaadje aan voor een eng monster. Bovendien kan een paard niet rationeel over zijn angst nadenken zoals mensen doen.
Paarden weten alleen dat ze angst hebben, dat het potentieel dodelijk is en dat ze daar dus zo ver mogelijk vandaan moeten zien te komen.

Angst = belangrijk?

Dit maakt angst hun belangrijkste overlevingseigenschap.
De amygdala slaat deze angst op waar het makkelijk en snel wordt onthouden. Indien het paard ‘iets’ hoort, ruikt of ziet wat angst opwekt, hoeft hij niet na te denken en reageert hij reflexmatig.

Langzaam en snel

Er zijn twee manieren waarop de hersenen prikkels verwerken die tot angst kunnen leiden, namelijk de langzame en de snelle manier.
De langzame manier: prikkel via de zintuigen door de hersenen. (via thalamus, naar de cortex en dan naar amygdala). Dit hele proces duurt 24 milliseconden.
De snelle manier: duurt maar 12 milliseconden. De prikkel gaat vanuit de zintuigen naar de thalamus en dan meteen naar de amygdala.
De cortex, die zorgt voor het bewust waarnemen van prikkels, wordt overgeslagen.

Het langzame systeem voor prikkelverwerking is dus veel nauwkeurig en zorgt ervoor dat je bewust weet waar je bang voor bent. Het snelle systeem werkt minder precies, maar wel twee keer zo snel. Paarden analyseren angstprikkels via het snelle systeem en vluchten dus vaak zonder dat ze weten waar ze bang voor zijn.
Ze zien bijvoorbeeld iets langs, duns en donkers op de grond. De hersenen trekken hieruit de conclusie dat het een slang is en het paard vlucht.

Dus de volgende keer dat je paard schrikt, zal er vast een hele enge slang in de bosjes zitten. 😉 

Vond je deze blog interessant? Deel hem dan!

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Sluit Menu

Goede voornemens?

Maak het jezelf gemakkelijk en werk nu simpel thuis aan je RuiterFitheid